Skip to content

TikTok ve Ardındaki Psikoloji

tiktok-psikoloji-ahmet-selim-ucak-sosyal-cene

Herkes bir gün 15 dakikalığına ünlü olacak.

Andy Warhol (1968)

Sosyal medya uygulamaları günümüz dünyasındaki egemenliğini günden güne artırmakta. İnsanlar, yaşadığı kayda değer zamanları çevrimiçi platformlarda paylaşmayı çok doğal buluyor. Hayatındaki anları kalıcı hâle getirerek en köklü hissimiz olan “varlığın sonsuzluğa ermesi” idealini bir nebze olsun gerçekleştirmiş oluyor. TikTok da bu uygulamalardan bir tanesi.

TikTok isimli bu gözde uygulama, 15 saniyelik kısa videoları çeşitli efekt ve müziklerle paylaşmayı amaçlıyor. Çocuk, genç demeden her yaş grubu; pazarcı, polis demeden her meslek ve sosyal statüye sahip kişiler bu uygulamayı kullanmakta. Mesela nöbet başında dans eden bir asker, evinde eşiyle karaoke yapan emekli bir memur, eski sevgilisine gönderme yapan bir lise öğrencisi… Yahut aynı konsept içinde var olan binlerce benzer video. Kimisi için komik kimisi için utandırıcı… Mesele, insanların neden böyle davrandığı. Bu konuda psikolojinin yardımını alacağız.

İlgi, bireyin afyonudur. İnsan, kendini kanıtlamak ve sahip olduğu nitelikleri çevresine göstermek ister. Bu, bilinçsiz ve içgüdüsel bir dürtü olup normal ve anlaşılırdır. TikTok ise bunun için etkili bir fırsattır. Sorduğumuzda sosyal medyada kendini paylaşan herkes, ben yalnızca mutlu olduğum için bunu yapıyorum diyebilir. Evet, peki neden mutlu olunur? Fiziksel görüntüsünden memnun biri olumlu karşılık alma beklentisine girer. Beklediği ilgi ve sevgiyi alınca sanal bir doyuma ulaşır. Ardından, beyni bu yeni ve kolay kaynağa hızla alışır. Sosyal medya bağımlılığı işte böyle başlar. İdolünüz bir ünlü sizi teşvik ediyordur (amaçları reklam ve paradır) ve siz de kitleler ile oraya sürüklenirsiniz. İşte bu sürü psikolojisidir. En yakın arkadaşlarının paylaşımlarını gören genç bir kız, geri kalmak ve demode olmak istemez. İstisna örneklerden etkilenip milyonlarca takipçi peşinde, meşhur olma hayaliyle absürt şeyler yapar. Kendini başkasıyla kıyaslar, kronik ve ironik bir rol yapma hastalığına tutulur. Dışarıya mükemmellik pozları verse de içten içe bu sahtelikten hoşnut değildir. Sevilmek, beğenilmek, kendini özel hissetmek gibi içten arzular başkaları tarafından sürekli canlandırılmazsa özgüven içten içe çürür ve zayıflar. Bu yüzden, dışarıdan ilgi toplamak zorunda kalınır. Üstelik bu ilginin kimden sağlandığının bir önemi yoktur. Ve maalesef, dünyanın karanlık yüzünden habersiz çocuklarımız bu yüzden tehdit altındadır. Bu yazıda, TikTok’un neden dünya genelinde yasaklandığı ve zararlı olduğunu ele almadık. BBC’nin bu konudaki incelemesini aşağıdaki linkten izleyebilir ve uzman görüşleri dinleyebilirsiniz.

Bir kişinin meta hâline gelmesinden daha kötüsü kendi eliyle buna sebep olmasıdır. Şöhret, kaybettirmeye mahkûm bir bataklıktır. Biz gençlerin; çalışan, üreten, erdemli ve bilinçli örnekler görmesi gerekirken karşımıza anlamsız, kalitesiz, ana fikri olmayan ve amaçsız içerikler çıkmakta. TikTok’un tek olumlu özelliği, bu ülkenin ortalama kültür ve birikimini yansıtması olabilir. Bebeğine süt banyoları, şatafatlı mevlitler düzenleyip paylaşan anneler ne yazık ki bastırılmış bir önemsenme açlığının dışa vurumudur. Havalı görünmeye çalışan, birbirinin klonu olan marjinal (!) gençlerin videoları da çatırdayan bir nesiller arası iletişimsizliğin gözler önüne serilmiş canlandırmasıdır. Eleştirdiğimiz nokta, insanların hayatları ve fiilleri değil. Okumayan, araştırmayan, sorgulamayan ve tekdüzeleşen bir halkın kendini anlatma biçimini tartışmamız gerekiyor.

İnsanların neden kendini teşhir ettiğini Evrimsel Psikoloji ile açıklamak başka zamana kalsın. Sizler, bu vatanın kendine ve ruhuna güvenmesi gereken tüm fertleri! Korkmayın farklı düşünmekten, korkun düşüncesiz ve sabit kalmaktan. Var olun, hür fikir ve merak ile!

Kaynakça


  • TikTok'un İki Yüzü - BBC Türkçe: https://youtu.be/1FURmgQJYHY
Share on whatsapp
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on email

1 Yorum

  1. Bu zamanda değinilmesi gereken noktalara değinilmiş, tebrik ederim.


Bir Yorum Ekle

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.